Demir Doğrama

images (63) images (64) images (65) images (66) images (67) images (68) images (69) images (70)

Demir

: 1. Mavimsi esmer renkte, 7,8 yoğunluğunda, 1510 °C de ergiyen bir maden. Simgesi Fe olup, doğada oksit, karbonat ve sülfür halinde rastlanır. İşlenmeye pek elverişli olan bu maden dökme, dövme ve çelik olmak üzere başlıca üç şekilde kullanılır. Bkz. Dişi demir, erkek demir. Yapı işlerinde kullanılacak demirlerin en az 3700 kg/cm2 lik bir çekme dayanımı olmalıdır. Demirlerin kesiti ince taneli ve homogen olmalı; yarık, çatlak, çapak, karınca bulunmamalıdır. Pratikte kullanılan demir çeşitlerinin hiçbiri saf değildir. Bunlar demirin karbonla olan alaşımlarıdır. Saf demir, demir oksidin hidrojen akımında indirgenmesi veya demir sülfat eriyiğinde elektrolizi ile elde edilir. Belli başlı demir filizleri şunlardır: hematit, mıknatıslı demir oksit, limonit, siderit, pirit. Bkz. çelik. 2. Bu madenden yapılmış olan: demir doğrama. 3. Bazı şeylerin demirden yapılmış parçası: pencere demiri, kapı demiri.

 

Asıl yazılışı Ferforgé olan kelime Fransızcadır. Ocakta çalışılarak döverek işlenmiş demir manasındadır. Bugün ferforje demirlik imalatını daha ekonomik hale getirmek için birçok yerde hazır motifler kullanılmakta ve ancak özellik isteyen işlerin bir kısmı veya tamamı elde hazırlanmaktadır. Her ne olursa olsun Ferforje demirlik tasarımı ve imalatı, emek yoğun ve titizlik isteyen bir iştir. Ferforje imalatında önemli konular şunlardır:

* Yerine uygun tasarım
* Tasarıma uygun malzeme ve aksesuar seçimi
* Malzeme ve Tasarımı bir araya getirecek optimum imalat yöntemi tesbiti
* Ölçülerine ve tasarımına uygun imalat
* İmalat sonrası temizlik (ürün yüzeyi ve birleşmeler)
* Ürün yüzeyini korumak için önlemler
* Boya ve dekorlama
* Montaj

İyi bir ferforje işi yukarıda verilen konular ve maliyet göz önüne alınarak değerlendirildiğinde ortaya çıkacaktır.

Fiyatlandırma :
Ferforje (ya da işlenmiş) demirlik uygulamaları için açık bir tanımlama yapılamadığı zaman kiloyla fiyat arayışı ortaya çıkmaktadır. El işçiliğinin kiloya dökülmesi zor olduğu için de haliyle problem yaşanmaktadır. Demir sanatına katkısı olmayan ve uygulamacıyı kiloyu artırıcı malzeme kullanmaya teşvik eden bu anlayışı terk ederek proje maliyeti üzerinden fiyatlandırma daha yaralı olacaktır.

Ferforje demirin Türkiye’de ve dünyada önemi
Asırlar boyu demirci bir ulus olma özelliğimize bir göz attığımızda, her kasabada bir demirci ocağı bulunmasının nedeninin genelde nal,pulluk,kazma-kürek, kilit ve menteşe yapımı olduğunu görürüz. Geleneksel Anadolu evinin ahşap yapısının ağır demir kaldıramaması nedeniyle, dekoratif pencere-kapı-merdiven-bahçe demirliklerinin ancak cami ya da saray gibi taş binalarda kullanıldığı görülmektedir. Bu nedenle demirlik desenleri Beton-taş binaların yeniden ortaya çıkmasına kadar kısıtlı kalmıştır.

Ferforje demirlik imalatı Avrupa’da halen çok önemli bir iştir. Ferforje demirlik imalatı bir binanın sanatsal-anıtsal yanı olarak görülmüştür. Bugün Ferforje imalatlarında kullanılan birçok desen, kalıp ve aksesuar; geçen birkaç asırda yaygın şekilde taş yapılarında demirlik kullanan ve bu nedenle desen ve aksesuarda zenginleşen Avrupa’dan (İtalya, Fransa, Almanya, İspanya ve İngiltere) gelmektedir.

Türkiye’de beton-taş binalarda önce gereksinimle başlayan ve sonra bir moda olarak devam eden ferforje demirlik işleri, birkaç motifin bir elektrik kaynakçısı tarafından birleştirilmesi olarak görülmemelidir. Gerek imalat kalitesi ve gerekse geleneksel desenler açısından, bir zamanlar sarayları bezendirmiş, en keskin ve işli kılıçlarını yapmış demirciliğimizi yeniden canlandırabilmek için çok çaba gerekmektedir.

Leave a comment

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>